Konsekwencje chorób, zniedołężnienie spowodowane zaawansowanym wiekiem, konieczność utrzymania higieny – to tylko część wyzwań, jakie stawia opieka nad rodzicem. Zwolnienie lekarskie z pracy czasami jest dla dzieci jedynym wyjściem. Dowiedz się więcej o opiekuńczym L4 i powiązanych świadczeniach!
Obowiązek zapewnienia schorowanym rodzicom godnych warunków bytowych wynika z kilku źródeł. To przede wszystkim zwykła, ludzka przyzwoitość oraz kodeks rodzinny. Jeżeli dzieci nie zajmą się matką lub ojcem w potrzebie, mogą zostać pozwane do sądu o alimenty na opłacenie pobytu w domu opieki i pomocy społecznej, domu seniora lub podobnej placówce. W wielu sytuacjach trudno sprostać wszystkim zadaniom związanym z opieką nad rodzicem – zwolnienie lekarskie online (lub po wizycie w gabinecie) dla opiekuna to rozwiązanie tymczasowe, na sytuacje awaryjne. Świadczenia opiekuńcze na takim L4 to 80% podstawy wymiaru zasiłku, który można pobierać maksymalnie 14 dni w ciągu roku.
Opieka nad rodzicem, zwolnienie lekarskie – warunki otrzymania L4
Fakt, że matka lub ojciec w chorobie potrzebuje stałej pomocy, nie wystarczy do uzyskania zaświadczenia o czasowym braku zdolności do pracy. Muszą zaistnieć jeszcze inne ważne przesłanki, by można było skorzystać ze świadczeń społecznych zgodnie z obowiązującym prawem. Jakie są warunki otrzymania zwolnienia lekarskiego na opiekę nad rodzicami, teściami, rodzicami adopcyjnymi lub przybranymi? Podstawowe wymogi obejmują następujące kwestie:
- opiekun opłaca obowiązkowe lub dobrowolne składki na ubezpieczenie zdrowotne (w ramach umowy o pracę, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, własnej działalności gospodarczej);
- nie ma innego członka rodziny, która mogłaby zapewnić opiekę bliskiej osobie w potrzebie;
- pozostawanie opiekuna i chorej osoby we wspólnym gospodarstwie domowym.
Opiekuńcze L4 online na rodzica wymaga zamieszkania pod jednym dachem. Przez pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym rozumie się załatwianie codziennych spraw i prowadzenie domu razem – na stałe lub tymczasowo, np. przez okres choroby. Okres 14 dni (lub mniej) opieki nad rodzicem w ciągu roku wlicza się do 60-dniowego limitu zasiłku opiekuńczego, który przysługuje na dzieci do 14. roku życia. Przykładowo osoba, która pójdzie na 10 dni L4 z uwagi na konieczność zajęcia się rodzicem, może potem pozostawać maks. 50 dni na zasiłku opiekuńczym z uwagi na chorobę dziecka.
Opieka nad rodzicem – zwolnienie lekarskie i zasiłek opiekuńczy
Odpowiednie zaświadczenie może wystawić każdy lekarz, który ma do tego wymagane uprawnienia. W praktyce oznacza to, że opiekuńcze zwolnienie lekarskie wystawi każdy medyk, który ma ważny certyfikat ZUS-u. Ma go zdecydowana większość lekarzy, jedynie weterynarze nie mają możliwości, by takowy sobie wyrobić. Od 2018 r. wszystkie L4 trafiają natychmiast do wspólnego systemu, jedynie w wyjątkowych sytuacjach lekarze wypisują je w formie papierowej. Nie ma konieczności przychodzenia do gabinetu. Opiekuńcze e-zwolnienie online można uzyskać znacznie szybciej i łatwiej – jeśli razem z wnioskiem wyśle się dokumenty, które uzasadniają wydanie zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy.
Wniosek o zasiłek opiekuńczy składa się na formularzu Z-15 B i również można go złożyć poprzez usługę internetową – ePUAP lub PUE ZUS. Wysokość świadczeń to 80% podstawy wymiaru, czyli średniego wynagrodzenia z poprzednich 12 miesięcy. Wypłaca je ZUS – bezpośrednio lub poprzez płatnika składek, czyli pracodawcę – za każdy dzień sprawowania opieki, w tym dni ustawowo wolne od pracy. L4 musi być też wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem.